1.1 Interne opdrachtvorming
Het borgen van duurzaamheid en ruimtelijke kwaliteit begint met een expliciete en concrete opdracht van het waterschap c.q. de opdrachtgever aan het project. Het belang van duurzaamheid en ruimtelijke kwaliteit ontstijgt de sfeer van vrijblijvendheid en invulling vanuit persoonlijke ambities.
In een gestructureerde professionele aanpak horen concrete opdrachten die ingepast worden in de opdracht voor tijd, geld, kwaliteit en beheersing van risico’s. Bij verschillende dijkprojecten is gebleken dat een heldere interne opdracht vanuit het waterschap en een duidelijke verantwoordelijkheidsverdeling binnen het IPM-team succesfactoren zijn voor het behalen van duurzaamheidsdoelen en een goede ruimtelijke inpassing.
- Rekenmachine kengetallen - HWBP 2025In deze rekenmachine kun je zelf kengetallen genereren over materieelinzet én MKI- en CO2-waardes. Hiervoor vul je de totale lengte van het dijkversterkingsproject in en deel je deze op in bouwstenen. De kengetallen maken het mogelijk om in een vroeg stadium van de verkenning een referentie te bepalen en bijbehorende doelstellingen.
- Inpassing in de leefomgeving en subsidiabiliteit - HWBP 2024Vanuit het HWBP is subsidie beschikbaar voor het hoogwaterveiligheidsdoel, inclusief de benodigde inpassing. Deze pagina van het HWBP geeft hier een toelichting op.
- AmbitiewebBij de startfase vul je het Ambitieweb in en bepaal je wat je wilt bereiken in het project ten aanzien van duurzaamheid. Zo geef je kaders mee aan het te vormen projectteam voor het behalen van specifieke doelen.
- Routekaart schoon en emissieloos bouwen - SEBDeze website helpt om een overzicht te krijgen van de mogelijkheden die er zijn voor CO2-emissiereducties bij dijkversterkingen en schetst de haalbaarheid van mogelijke maatregelen.
- Toetsingskader emissieloos bouwen en stikstof - HWBP 2025In deze stap worden de inhoud, scope en randvoorwaarden van de opdracht vastgesteld. Dit document biedt inzicht in financiële en technische mogelijkheden, de eisen voor emissieloos bouwen, en de voorwaarden voor uitvoering en subsidie, zodat een duidelijke interne opdracht kan worden opgesteld.
- Handreiking Gemalen - KCAO 2023Deze praktische handreiking geeft waterschappen handvatten om circulariteits- en klimaatneutraaldoelen mee te nemen voor gemalen. Het document begint bij het identificeren van kansen met het Ambitieweb, kent een objectgerichte aanpak en geeft verschillende goede voorbeelden.
- Doelmatige aanpak stikstof - HWBP 2025Deze pagina biedt informatie en hulpmiddelen voor een effectieve stikstof aanpak. De aanpak stimuleert om stikstofrisico’s vanaf de start integraal te beheren binnen de verkennings- en ontwerpfase. Om zo vertragingen en kosten te beperken.
- Handleiding risicoscan stikstofproblematiek HWBP - HWBP 2025Met de risicoscan en de bijbehorende rekentool, kunnen de risico's van de uitstoot van stikstof voor een dijkversterkingsproject in kaart worden gebracht. Hiermee kan al in de verkennigsfase een aanpak voor de beheersing van de risico's worden opgesteld.
Tools
- Panorama Gelderse Rivieren - Provincie Gelderland 2022Een integrale en gebiedsgerichte uitwerking van de provinciale ambities, als stip op de horizon en als handelingsperspectief. Er wordt beschreven hoe de Gelderse ambities worden verbonden aan die van onze partners.
- Duurzaam Bouwen van beleid naar praktijk - Waterschap Brabantse Delta 2023In dit document is het algehele duurzaamheidsbeleid van het waterschap via ambitiewebben vertaalt naar doelstellingen per type project. Op deze manier weet ieder project wat de doelstellingen zijn en kan de stap Interne opdrachtvorming vlotter doorlopen worden.
- Het verhaal van de rivier - Platform Rivierkennis 2024In een reeks verhalen delen deskundigen hun systeemkennis over de Rijn en de Maas en wordt een overzicht geboden van de belangrijkste opgaven, bezien vanuit de rivier. Daarnaast worden gidsprincipes aangereikt die kunnen helpen bij het formuleren van de opdracht en als leidraad in het ontwerpproces.
- Panorama Maasvallei - Provincie Limburg 2024Het Panorama Maasvallei geeft een streefbeeld voor 2050, met een doorkijk naar 2100. Aanleiding vormde het vervallen van de status rivierbed achter de kering: hoe willen overheden omgaan met deze gebieden? Het document is uiteindelijk vastgesteld door de leden van het Bestuurlijk Platform Maasvallei.
- Stappenplan Borging Ruimtelijke Kwaliteit HWBP - Waterschap Limburg 2022Het ambitieweb is een instrument om een ambitie uit te spreken op de onderwerpen van duurzaamheid zodat deze gedurende de vervolgfases ingevuld worden.
- Perspectief voor een veilige en natuurlijke Nederlandse Delta - PAGW en HWBP 2024Het perspectief biedt inzicht in hoe de opgaven voor waterveiligheid (HWBP), waterkwaliteit en natuur (PAGW) elkaar kunnen versterken met slimme en doelmatige oplossingen. Dit kan door invulling te geven aan het beleid voor water en bodem sturend én de ecosysteembenadering. Maar ook door in een vroeg stadium mogelijkheden te verkennen op regionaal niveau.
- Heritage based solutions inspiratieboek - RWS 2024Heritage-based solutions zijn oplossingen voor een (klimaat)opgave waarbij cultuurhistorie centraal staat. Vijf concrete projecten illustreren deze aanpak. Een veelvoorkomend misverstand dat wordt aangehaald is dat niks mag worden veranderd aan cultureel erfgoed, terwijl het erfgoed juist kan worden behouden door het opnieuw een functie te geven.
- Erfgoed en waterveiligheid trekken samen op in Well - Waterschap Limburg 2021Korte brochure met daarin informatie over de dijkversterking rondom Well in Limburg, specifiek in relatie tot het thema erfgoed en cultuurhistorie.
- Projectopdracht duurzaamheid HWBP werkwijze 2.0 - Waterschap Rivierenland 2024In de projectopdracht staan een aantal criteria die sturend zijn in de waterveiligheidsoplossing. Voorbeeld: geen primaire grondstoffen toepassen vanaf 2030.
- Natuurlijke processen benutten op Schiermonnikoog - HWBP 2020Voor het project Dijk- en duinversterking Schiermonnikoog heeft het waterschap besloten een lange termijn visie te ontwikkelen waarin duurzaamheid, ruimtelijke kwaliteit en innovatie als uitgangspunt centraal staan. Samen met overheden, natuurorganisaties en andere stakeholders hebben zij het streven om natuurlijke processen zoveel mogelijk hun werk te laten doen. Ook zetten zij in op lokaal grondgebruik.
- Circulair Schaduwontwerp Grebbedijk - Waterschap Vallei en Veluwe 2022Het Circulair Schaduwontwerp van de Grebbedijk heeft geleid tot een longlist van circulaire kansen en een shortlist van bouwstenen. Het proces leverde waardevolle inzichten op, met name kwalitatief. De toegepaste sprint-aanpak was effectief. Leerpunt is dat een scherpe afbakening van besluitmomenten nodig is voor integratie in het reguliere ontwerpproces.
- Klimaatneutraal en circulaire waterbouwasftalbeton - Deltares 2023Dit rapport onderzoekt (half-)warm waterbouw asfaltbeton als duurzamer alternatief op dijken. Er zijn drie dijkvakken geanalyseerd en proefstukken gemaakt. Het laat zien hoe een plan kan worden opgesteld om het levensduurmodel te verbeteren.
- Gebiedsgericht werken aan ruimtelijke kwaliteit - RWS 2025Gebiedsgericht werken kent drie typen samenwerking: integrale gebiedsontwikkeling, meervoudige inrichting en inpassing. Het verschil is de mate van samenwerking. Dit document geeft uitleg en voorbeelden van deze manieren van samenwerken bij projecten van Rijkswaterstaat.
- Beleid cultuurhistorie - Waterschap Noorderzijlvest 2020Deze nota beschrijft de koers van het waterschap op het gebied van cultureel erfgoed, met veel aandacht voor gebouwd erfgoed waarvan 79 monumentale objecten in beheer zijn bij het waterschap zelf. Het document maakt duidelijk wat strikt noodzakelijk is en wat het waterschap en haar partners aanvullend kunnen doen voor een waardevolle leefomgeving.