1.2.1 Gebiedspartners en gebiedskennis samenbrengen in ontwerpateliers ende ruimtelijke opgave verkennen
Ontwikkelingen in de omgeving en de ontstaansgeschiedenis van dijk en kunstwerken worden steeds belangrijker bij het beantwoorden van de vraag wat nodig, wenselijk en mogelijk is na het beoordelen van de waterveiligheid van een waterkering: er zijn vrijwel altijd opgaven in het gebied die in meerdere of mindere mate een relatie hebben tot de waterkering.
Zo kan een dijk of kunstwerk belangrijke cultuurhistorische waarden hebben en kunnen derden, zoals gemeenten en provincies, plannen hebben voor herinrichting en voor duurzaamheidsmaatregelen. Ook kan een versterking een kans zijn om in samenhang uitvoering te geven aan bijvoorbeeld KRW, PAGW en IRM. De plannen kunnen in meer of mindere mate invloed hebben op de wijze waarop de waterveiligheidsopgave opgelost kan worden.
In ontwerpateliers kan met de waterkeringbeheerder, rivierbeheerder, stakeholders en experts de waterveiligheidsopgave worden beschouwd in relatie tot de andere gebiedsopgaven. Het gaat er hierbij om dat de voor- en nadelen van het combineren in beeld worden gebracht en expliciet wordt afgewogen wat dit kan betekenen voor de scope van het waterveiligheidsproject. En of dit kan leiden tot een soberder en doelmatiger oplossing voor de waterveiligheidsopgave met een grotere maatschappelijke meerwaarde.
Vroegtijdig starten
Een andere manier om de kansen in kaart te brengen en verbinding te maken met actuele (kennis en innovatie) ontwikkelingen en projecten, is door de HWBP-projectgroep ‘De Innovatieversneller’ te betrekken in deze fase. Voor kunstwerken is het in kaart brengen van de ontstaansgeschiedenis en monumentale status een belangrijk onderdeel van de opgave, om zo beter de scope te kunnen bepalen. Zo wordt bijvoorbeeld inzichtelijk gemaakt welke materialen zijn opgenomen in een bestaand kunstwerk, en wat de levensduur is van deze materialen. Het boven water halen van de benodigde documentatie kan complex zijn. Daarom is het van belang om vroegtijdig te starten met de benodigde dataverzameling en archiefstudie.
- Een dijk van een verhaal poster - Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed 2018Eenvoudig stappenplan van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed om cultuurhistorie mee te nemen in dijkversterkingen. Het document laat stap voor stap zien hoe ambities qua cultuurhistorie in de uitwerking van de dijkversterking komen. Hiermee kunnen vanuit bestaand beleid effectieve ambities opgesteld worden.
- Handreiking POV voorlanden - HWBP 2019De handreiking laat zien dat je de juiste mensen aan tafel moet krijgen, om de scope zo optimaal mogelijk te houden.
Tools
- Gelders DijkDNA Ruimtelijk perspectief Dijken Gelderse IJssel - Provincie Gelderland e.a. 2019In het ruimtelijk perspectief wordt het gebied geanalyseerd en worden kernkwaliteiten, (ontwerp)opgaven en ambities in kaart gebracht.
- Handreiking Aquathermie - STOWA 2018Diegenen die voor het eerst met aquathermie in aanraking komen vinden in dit documente uitleg van begrippen en stappen nodig zijn om kansrijkheid te bepalen. Het is relevant voor de initatieffase in een gebied waar een opgave speelt ten aanzien van de energietransitie en kansen zijn voor gebruik van restwartme en koude uit verschillende soorten water.
- Gebiedsplan Ooijen-Wanssum - Projectbureau Ooijen-Wanssum 2010In het Gebiedsplan worden de ingrepen en effecten van de gebiedsontwikkeling Ooijen-Wanssum globaal in beeld gebracht en beoordeelt. Dit is later vertaald naar een provinciaal inpassingsplan.
- Gebiedsverkenning kustzone Harlingen - Programma Harlingen 2022De dijkversterking is een belangrijke ontwikkeling in het gebied, maar niet de enige. Dit voorbeeld laat zien hoe andere ontwikkelingen zich verhouden tot de dijkversterking en synergie kan worden gecreëerd door verbinding te creëeren met relevante stakeholders.